วิธีใช้งาน ESP32 ควบคุม Solid State Relay แบบ Active Low 2 Channel

Solid State Relay หรือ SSR คือรีเลย์แบบไร้สัมผัส ทำงานด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แทนขดลวดและหน้าสัมผัสเชิงกล ข้อดีคือทนทาน ไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว และทำงานเงียบ SSR แบบ Active Low จะทำงานเมื่อส่งสัญญาณ LOW ไปที่ขา control

บทความนี้จะสอนต่อวงจรและเขียนโค้ด ESP32 ควบคุม SSR 2 Channel ผ่าน Serial Monitor เพื่อเปิด-ปิดหลอดไฟ AC 220V

อุปกรณ์ที่ต้องใช้

• บอร์ด ESP32 NodeMCU ESP-WROOM-32
• บอร์ด Solid State Relay Active Low 5V 2A 2 Channel (SSR)
• Micro USB Cable และ Adapter 5V 2A
• Breadboard สำหรับทดลอง
• สาย Jumper ผู้-ผู้, ผู้-เมีย, เมีย-เมีย
• ฐานหลอด E27 และหลอดไฟ LED 7W
• สายไฟ AC 220V พร้อมปลั๊ก

วิธีต่อวงจร ESP32 กับ SSR

การต่อวงจรแบ่งเป็น 2 ส่วน คือส่วนควบคุม (DC side) และส่วนโหลด (AC side)

ส่วนควบคุม (เชื่อมต่อกับ ESP32)

ESP32	ขา SSR
VIN (5V)	DC+
GND	DC-
D22	CH1
D23	CH2

ส่วนโหลด (เชื่อมต่อกับไฟ AC 220V)

1. ต่อสายไฟ AC เส้นหนึ่ง (เช่น สาย L) ไปยังโหลดตัวที่ 1 ผ่านขา A1 ของ SSR
2. ต่อสายไฟ AC เส้นหนึ่ง (เช่น สาย L) ไปยังโหลดตัวที่ 2 ผ่านขา A2 ของ SSR
3. ต่อสาย N ของไฟ AC ไปยังขา B1 และ B2 ของ SSR

หมายเหตุ: โหลดต้องรองรับแรงดัน 220V AC ได้ เช่น หลอดไฟ พัดลม หรือมอเตอร์ขนาดเล็ก ต่อโหลดอย่างน้อย 1 ตัวต่อช่อง ไม่เช่นนั้น SSR อาจทำงานผิดพลาด

โค้ด Arduino สำหรับควบคุม SSR

คัดลอกโค้ดด้านล่างไปวางใน Arduino IDE แล้วอัปโหลดไปยังบอร์ด ESP32

// กำหนดขาที่ใช้ควบคุม SSR
#define SSR_CH1 22  // ขาที่ 22 ควบคุม SSR ช่อง 1
#define SSR_CH2 23  // ขาที่ 23 ควบคุม SSR ช่อง 2

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  
  // กำหนดขาทั้งสองเป็น output
  pinMode(SSR_CH1, OUTPUT);
  pinMode(SSR_CH2, OUTPUT);
  
  // ปิด SSR ทั้งสองช่องเริ่มต้น (Active Low ดังนั้น HIGH = ปิด)
  digitalWrite(SSR_CH1, HIGH);
  digitalWrite(SSR_CH2, HIGH);
  
  Serial.println("=== ESP32 Solid State Relay Control ===");
  Serial.println("ส่งข้อความ 0 เพื่อหยุดการทำงานของ SSR");
  Serial.println("ส่งข้อความ 1 เพื่อใช้งาน SSR ช่อง 1");
  Serial.println("ส่งข้อความ 2 เพื่อใช้งาน SSR ช่อง 2");
  Serial.println("ส่งข้อความ 3 เพื่อใช้งาน SSR ทั้งหมด");
  Serial.println("========================================");
}

void loop() {
  if (Serial.available() > 0) {
    char command = Serial.read();
    
    switch (command) {
      case '0':
        // ปิด SSR ทั้งสองช่อง
        digitalWrite(SSR_CH1, HIGH);  // HIGH = ปิด (Active Low)
        digitalWrite(SSR_CH2, HIGH);  // HIGH = ปิด (Active Low)
        Serial.println("- หยุดการทำงานของ SSR");
        break;
        
      case '1':
        // เปิด SSR ช่อง 1 อย่างเดียว
        digitalWrite(SSR_CH1, LOW);   // LOW = เปิด (Active Low)
        digitalWrite(SSR_CH2, HIGH);  // ปิดช่อง 2
        Serial.println("- ใช้งาน SSR ช่อง 1");
        break;
        
      case '2':
        // เปิด SSR ช่อง 2 อย่างเดียว
        digitalWrite(SSR_CH1, HIGH);  // ปิดช่อง 1
        digitalWrite(SSR_CH2, LOW);   // LOW = เปิด (Active Low)
        Serial.println("- ใช้งาน SSR ช่อง 2");
        break;
        
      case '3':
        // เปิด SSR ทั้งสองช่อง
        digitalWrite(SSR_CH1, LOW);   // LOW = เปิด (Active Low)
        digitalWrite(SSR_CH2, LOW);   // LOW = เปิด (Active Low)
        Serial.println("- ใช้งาน SSR ทั้งหมด");
        break;
        
      default:
        Serial.println("- คำสั่งไม่ถูกต้อง ใช้ได้เฉพาะ 0, 1, 2, 3");
        break;
    }
  }
}

ขั้นตอนการอัปโหลดและทดสอบ

1. เปิด Arduino IDE แล้ววางโค้ดด้านบน
2. ไปที่ Tools → Port เลือก port ที่เชื่อมต่อกับ ESP32
3. ไปที่ Tools → Board เลือกประเภทบอร์ดที่ใช้งาน
4. กด Upload (Sketch → Upload) รอจนขึ้น Done uploading
5. เปิด Serial Monitor (Tools → Serial Monitor) ตั้งค่า baud เป็น 9600
6. ส่งค่าตัวเลขได้ตามคำสั่ง:

คำสั่ง	ผลลัพธ์
1	หลอดไฟดวงที่ 1 ติด ดวงที่ 2 ดับ
2	หลอดไฟดวงที่ 2 ติด ดวงที่ 1 ดับ
3	หลอดไฟทั้งสองดวงติด
0	หลอดไฟทั้งสองดวงดับ

ข้อควรระวังเรื่องความปลอดภัย

• ทำงานกับไฟ AC 220V ต้องระมัดระวัง หากไม่มีประสบการณ์ควรขอความช่วยเหลือจากผู้มีความรู้
• ตรวจสอบว่าสายไฟและจุดต่อทุกจุดแน่นหนา หลีกเลี่ยงการสัมผัสสายไฟขณะจ่ายไฟ
• บอร์ด SSR บางรุ่นมี LED แสดงสถานะ สังเกต LED บนบอร์ดเพื่อยืนยันการทำงาน
• โหลดที่ต่อต้องเป็น AC เท่านั้น ห้ามต่อโหลด DC

วิดีโออ้างอิง

• https://www.youtube.com/embed/SuojD5tph_I

สรุป

บอร์ด Solid State Relay Active Low 2 Channel เป็นอุปกรณ์ที่เหมาะสำหรับควบคุมอุปกรณ์ไฟ AC ด้วย ESP32 ด้วยโค้ดง่ายๆ ผ่าน Serial Monitor สามารถเปิด-ปิดโหลดได้ทีละช่องหรือพร้อมกันทั้งสองช่อง หากต้องการขยายจำนวนช่องหรือเพิ่มฟังก์ชันอื่น เช่น ควบคุมผ่าน WiFi ก็สามารถดัดแปลงโค้ดเพิ่มเติมได้