Plastic Reflectic เป็นงานอินสตอลเลชันแบบอินเทอร์แอคทีฟที่สะท้อนปัญหา "ซุปพลาสติก" ในมหาสมุทรของเราให้เห็นเป็นภาพเลยจ้า พลาสติกใช้แล้วนับล้านตันไหลลงทะเล แล้วค่อยๆ สลายตัวเป็นอนุภาคเล็กจิ๋ว (Microplastics) พวกนี้มันจะแทรกซึมเข้าไปในห่วงโซ่อาหารทุกชั้น จนสุดท้ายก็มาอยู่ในตัวเราเองผ่านทางอาหาร เช่น การกินปลา งานนี้จัดไปวัยรุ่น!

ตัวงานประกอบด้วยอ่างสีขาวใหญ่ที่ดูเหมือนว่างเปล่า แต่เต็มไปด้วยน้ำสีดำ พอน้องๆ ยืนอยู่หน้ามัน เศษพลาสติกจากทะเลจริงๆ เป็นร้อยๆ ชิ้นจะลอยขึ้นมาบนผิวน้ำ แล้วเรียงตัวเป็นเงาของน้องเองเลย! พอขยับตัวหรือโบกมือ พลาสติกบางชิ้นก็จะจมลง ในขณะที่ชิ้นใหม่ลอยขึ้นมาแทน สร้างเป็นเงาสะท้อนแบบเรียลไทม์ที่เคลื่อนไหวตามตัวน้องทุกท่วงท่า แต่ทำจากขยะพลาสติกที่เก็บมาจากทะเล Plastic Reflectic มันเตือนเราด้วยการแสดงให้เห็นว่าร่างกายเราอาจทำจากขยะพลาสติกได้นะ แต่ก็บอกด้วยว่าทุกคนมีอิทธิพลส่วนตัวต่อปัญหาที่กำลังเติบโตนี้

งานนี้เป็นโปรเจกต์ที่สร้างโดย FRONT404 และศิลปิน Thijs Biersteker ร่วมกับ Better Future Factory

ด้านเทคนิค: พิกเซลเงาและแถวเซอร์โว (Silhouette Pixels and Servo Arrays)

ระบบการทำงานของมันใช้ Kinect depth-camera, PC ที่รันโปรแกรม Max/MSP และ Arduino ที่ควบคุมเซอร์โวมอเตอร์ประมาณ 600 ตัว มาดูกันว่างานนี้มันแยกเลเยอร์การทำงานยังไง สู้งานนะน้อง!

• เลเยอร์ตรวจจับ (Identification Layer): เซ็นเซอร์ Kinect ทำหน้าที่เป็นดวงตาระดับสูงที่วัดทุกจุดของเงาผู้ชม เพื่อประสานงานการสั่งการเคลื่อนไหวต่อไป
• เลเยอร์แปลงสัญญาณและประมวลผล (Conversion & Processing Layer): กล้องความลึกของ Kinect ถูกใช้เพื่อได้ภาพเงาของผู้ชมที่สะอาด ไม่มีสัญญาณรบกวนจากพื้นหลัง ภาพนี้จะถูกประมวลผลใน Max/MSP ให้เป็นภาพขาวดำขนาด 600 พิกเซล (ประมาณ 30*20) โดยเงาจะแสดงเป็นสีขาว พื้นหลังเป็นสีดำ แต่ละพิกเซลจะแทนเซอร์โวกันน้ำที่ซ่อนอยู่ใต้น้ำ ซึ่งมีทุ่นลอยติดอยู่และมีชิ้นส่วนพลาสติกจากทะเลติดกาวไว้
• เลเยอร์สื่อสารและควบคุม (Communication & Control Layer): ตารางพิกเซลขาวดำนี้จะถูกส่งผ่าน Serial ไปยัง Arduino ซึ่งเชื่อมต่อกับบอร์ดควบคุมเซอร์โว Adafruit 16-channel (PCA9685 PWM drivers) จำนวน 38 บอร์ดที่ต่อแบบ Daisy-chain ระบบใช้โปรโตคอลดิจิทัลความเร็วสูงเพื่อรับข้อมูลพิกเซลและส่งสัญญาณ PWM ความเร็วสูงไปยังแถวเซอร์โว
• เลเยอร์ปฏิสัมพันธ์เชิงกล (Kinetic Interface Layer): แถวของ เซอร์โว 600 ตัว ให้ผลตอบรับทางภาพและกลไกความละเอียดสูง เซอร์โวทุกตัวที่เชื่อมโยงกับพิกเซลสีขาวจะหมุน 180 องศาในทิศทางหนึ่ง ทำให้ชิ้นพลาสติกลอยขึ้นมาบนผิวน้ำและมองเห็นได้ พอพิกเซลนั้นกลายเป็นสีดำอีกครั้ง เซอร์โวก็จะหมุนกลับ 180 องศา ดึงทุ่นให้จมลงใต้น้ำสีดำอีกครั้ง การทำแบบนี้หลายครั้งต่อวินาที ทำให้ผลงานกลายเป็นกระจกเงาที่ตอบสนองได้ลื่นไหล ทำจากชิ้นพลาสติกลอยน้ำ 600 ชิ้น ห้ามช็อตนะตัวนี้!

โครงสร้างพื้นฐานสำหรับการติดตั้งฮาร์ดแวร์

• Arduino Uno: ตัว "สมอง" ของโปรเจกต์นี้ จัดการการสั่งงานเซอร์โวหลายทิศทาง และประสานงานกับไดรเวอร์ PCA9685 รวมถึงการซิงค์กับ Kinect
• ไดรเวอร์ PWM PCA9685: ให้การควบคุมสัญญาณ PWM ที่ชัดเจนและเสถียรสำหรับเซอร์โวมอเตอร์ทั้ง 600 ตัว
• แถวเซอร์โวมอเตอร์ (Servo Motor Array): เป็นอินเทอร์เฟซทางกายภาพที่ทรงพลังและน่าเชื่อถือสำหรับภารกิจสร้างการเคลื่อนไหว
• ระบบจ่ายไฟอุตสาหกรรม: สำคัญมากสำหรับการจ่ายกระแสไฟที่ชัดเจนและประหยัดพลังงานไปยังทุกจุดของแถวเซอร์โวขนาดยักษ์ ต้องมีการคำนวณโหลดกระแสไฟที่แม่นยำ (เช่น สำหรับเซอร์โว 600 ตัว) ในระบบเพื่อหลีกเลี่ยงความล้มเหลวของระบบไฟนะตัวนี้ ห้ามช็อตนะ!
• โครงสร้างเฟรม: สำคัญสำหรับการเป็นแท่นโครงสร้างที่ชัดเจนและมีประสิทธิภาพสำหรับการติดตั้งเซนเซอร์เก็บข้อมูล
• สาย Micro-USB: ใช้สำหรับโปรแกรม Arduino และเป็นอินเทอร์เฟซหลักสำหรับตัวควบคุมระบบ

การทำงานอัตโนมัติของศูนย์กลางปฏิสัมพันธ์

กระบวนการทางศิลปะที่ขับเคลื่อนโดยการเข้าใกล้ถูกออกแบบให้มีประสิทธิภาพสูง:

1. เตรียมพื้นที่ทำงาน: วางชิ้นส่วนพลาสติกทั้ง 600 ชิ้นบนแถวเซอร์โวภายในโครงติดตั้งให้ถูกต้อง และเชื่อมต่อเข้ากับไดรเวอร์ PCA9685 อย่างเหมาะสม
2. ตั้งค่าการซิงค์ความเร็วสูง: ในสภาพแวดล้อม MAX/MSP ให้เริ่มต้นการ serial-handshake และกำหนดขีดจำกัดมุมการหมุนของเซอร์โว
3. ลูปการสื่อสารภายใน: ระบบจะทำการตรวจสอบข้อมูลเป็นระยะๆ ด้วยประสิทธิภาพสูง และอัปเดตสถานะการสะท้อนแบบเรียลไทม์ตามตำแหน่งของผู้ชม อย่าลืมใส่ flag เฝ้าระวังความผิดพลาดที่เหมาะสมในลูปด้วยนะ ถ้าบัส serial โอเวอร์โหลดขึ้นมาจะได้จัดการได้! สู้งานนะน้อง
4. การรวมผลตอบรับภาพ: ดูผนังพลาสติกเปลี่ยนเป็นสัญญาณสถานะที่มีจังหวะโดยอัตโนมัติ พลิ้วไหวและติดตามการเคลื่อนไหวของผู้ชม

การขยายความสามารถในอนาคต

• เพิ่มแดชบอร์ดแสดงข้อมูลด้วย OLED: ติดจอ OLED ขนาดเล็กด้านหลังเพื่อแสดง "จำนวนผู้ชมรายวัน" หรือ "สถานะระบบ" จัดไปวัยรุ่น!
• ซิงค์กับสภาพแวดล้อมด้วยเซนเซอร์หลายตัว: เชื่อมต่อ "โมดูลแสงซิงโครไนซ์" พิเศษ เพื่อทำ "การสะท้อนแสง" ที่แม่นยำสูงขึ้นแบบไร้สาย
• สนับสนุนการบันทึกข้อมูลผ่านคลาวด์: เพิ่มแดชบอร์ดเว็บพิเศษที่เข้าถึงได้ผ่านสมาร์ทโฟน via WiFi/BT เพื่อติดตามและบันทึกประวัติการมีปฏิสัมพันธ์ทั้งหมดอย่างแม่นยำ
• ปรับแต่งโปรไฟล์ความเร็วขั้นสูง: เพิ่ม Machine Learning พิเศษลงในโค้ด เพื่อให้ทริกเกอร์เปลี่ยนไปโดยอัตโนมัติตามพฤติกรรมผู้ใช้ เช่น ความสูงหรือความเร็วการเคลื่อนไหว

Plastic Reflectic เป็นโปรเจกต์ที่เพอร์เฟกต์สำหรับสายวิทย์คนไหนก็ตามที่กำลังมองหาเครื่องมือทางศิลปะแบบอินเทอร์แอคทีฟและน่าสนใจ!