Arduino Relay 5V 4 ช่อง: วิธีต่อ COM/NO/NC และ High/Low Trigger เปิดปิดไฟ 220V

Arduino Relay 5V 4 ช่อง เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยให้ Arduino ควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้กระแสสูงกว่าปกติได้ เช่น หลอดไฟบ้าน 220V ปั๊มน้ำ หรือมอเตอร์ บอร์ด Relay 4 ช่องนี้รองรับไฟได้ถึง 250V/10A ต่อช่อง พร้อมวงจรแยก (Optocoupler) ป้องกัน Arduino จากไฟกระชาก

ถ้ายังไม่เข้าใจคำว่า COM/NO/NC, Active Low หรือ High/Low Trigger แนะนำอ่าน รีเลย์ Arduino/ESP32 คืออะไร ก่อน แล้วค่อยกลับมาดูตัวอย่างวงจร 4 ช่องในหน้านี้ หรือถ้าต้องการให้ช่วยต่อวงจร/แก้โค้ด ดู บริการรับเขียนโปรแกรม Arduino

อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม

• Arduino UNO R3
• บอร์ด Relay 4 ช่อง 5V (High & Low Trigger)
• Power Adapter 9V 2A สำหรับจ่ายไฟให้ Arduino
• หลอดไฟ LED E27 7W พร้อมขั้วหลอด E27
• สายไฟ AC พร้อมปลั๊ก 2*0.75 ยาว 1.5-3m
• บอร์ดทดลอง Breadboard MB-102 (ถ้าต้องการต่อวงจรเพิ่มเติม)
• สายจัมเปอร์ ผู้-ผู้ และ ผู้-เมีย ยาว 20cm

วงจรเชื่อมต่อ Arduino กับ Relay Module

การต่อวงจรเริ่มจากเชื่อมสายไฟจาก Arduino ไปยังบอร์ด Relay ตามนี้

Arduino	ขา Relay Module
5V	DC+
GND	DC-
ขา 2	IN1
ขา 3	IN2
ขา 4	IN3
ขา 5	IN4

ส่วนวงจร Power สำหรับหลอดไฟ 220V ให้ต่อที่ขา COM และ NO ของ Relay ช่องที่ 1 ดังนี้

• สายไฟ AC ฝั่ง Line (สายสีน้ำตาลหรือสีร้อน) ต่อเข้า COM1
• สายไฟ AC ฝั่ง Neutral (สายสีฟ้าหรือสีเย็น) ต่อเข้าหลอดไฟ
• สายจากหลอดไฟ ต่อเข้า NO1

สำคัญ: หลีกเลี่ยงไม่ให้สายไฟ AC 220V สัมผัสกับสายสัญญาณของ Arduino หรือบอร์ด Relay ตรงจุดเชื่อมต่อทั้งหมด เพราะอาจทำให้ Arduino เสียหายได้

ขา COM NO NC คืออะไร

บอร์ด Relay ทุกช่องจะมีขา 3 ตัวสำหรับต่อโหลด

• COM (Common) ขากลาง ใช้ต่อกับแหล่งจ่ายไฟ
• NO (Normal Open) ขาที่จะต่อวงจรเมื่อรีเลย์ทำงาน เหมาะสำหรับต่อโหลดที่ต้องการให้ทำงานตอนสั่งเปิด
• NC (Normal Closed) ขาที่ต่อวงจรอยู่ตอนรีเลย์ไม่ทำงาน จะขาดออกเมื่อรีเลย์ทำงาน

ทำความเข้าใจโหมด Trigger บน Relay Module

บอร์ด Relay 4 ช่องมีจัมป์สีเหลืองให้เลือกตั้งได้ 3 โหมด

โหมด Active HIGH (H)

ตั้งจัมป์ไว้ที่ฝั่ง H ทั้งหมด รีเลย์จะทำงานเมื่อ Arduino ส่งสัญญาณ HIGH มาที่ขา IN เมื่อได้รับ HIGH รีเลย์จะสลับจาก NC ไปเป็น NO ทำให้วงจรหลอดไฟติด รอ 10 วินาที แล้ว Arduino ส่งสัญญาณ LOW กลับมา รีเลย์ก็สลับกลับไปที่ NC ทำให้หลอดไฟดับ 2 วินาที

โหมด Hybrid (H+L)

ตั้งจัมป์ครบทั้งฝั่ง H และฝั่ง L รีเลย์จะสลับได้ทั้งเมื่อได้รับ HIGH และ LOW ทำให้ควบคุมอุปกรณ์ได้หลายตัวพร้อมกันตามลอจิกที่ส่งออกไป

โหมด Active LOW (L)

ตั้งจัมป์ไว้ที่ฝั่ง L ทั้งหมด รีเลย์จะทำงานเมื่อ Arduino ส่งสัญญาณ LOW มาที่ขา IN การทำงานจะตรงกันข้ามกับโหมด HIGH คือเมื่อได้รับ LOW รีเลย์จะสลับจาก NC ไปเป็น NO ทำให้หลอดไฟติด 2 วินาที แล้วรอ Arduino ส่ง HIGH กลับมาอีก 10 วินาที

โค้ด Arduino ควบคุม Relay

เนื่องจากบทความต้นทางไม่มีโค้ดมา เลยเขียนโค้ดตัวอย่างให้ copy ไปใช้ได้เลย โค้ดนี้จะแสดงการใช้งานทั้ง 3 โหมด แบ่งเป็น 3 ส่วน เลือกส่วนที่ต้องการใช้ได้ตามโหมดจัมป์ที่ตั้งไว้

// กำหนดขา Relay ที่ต่อกับ Arduino
const int relay1 = 2;
const int relay2 = 3;
const int relay3 = 4;
const int relay4 = 5;

void setup() {
  // ตั้งค่าขาเป็น Output
  pinMode(relay1, OUTPUT);
  pinMode(relay2, OUTPUT);
  pinMode(relay3, OUTPUT);
  pinMode(relay4, OUTPUT);

  // ปิดรีเลย์ทั้งหมดตอนเริ่มต้น (ขึ้นอยู่กับโหมดจัมป์)
  digitalWrite(relay1, LOW);
  digitalWrite(relay2, LOW);
  digitalWrite(relay3, LOW);
  digitalWrite(relay4, LOW);

  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  // ===== โหมด Active HIGH =====
  // หลอดไฟติด 10 วินาที แล้วดับ 2 วินาที
  Serial.println("Active HIGH: Relay ON 10s");
  digitalWrite(relay1, HIGH);  // สั่งให้รีเลย์ทำงาน
  delay(10000);                // รอ 10 วินาที

  Serial.println("Active HIGH: Relay OFF 2s");
  digitalWrite(relay1, LOW);   // ปิดรีเลย์
  delay(2000);                // รอ 2 วินาที

  // ===== โหมด Hybrid =====
  // สั่ง Relay1 (HIGH) และ Relay2 (LOW trigger) พร้อมกัน
  Serial.println("Hybrid: Relay1 ON, Relay2 OFF");
  digitalWrite(relay1, HIGH);
  digitalWrite(relay2, HIGH); // ถ้าจัมป์ฝั่ง L ตั้งไว้ รีเลย์ฝั่งนั้นจะทำงานเมื่อได้รับ LOW
  delay(5000);

  Serial.println("Hybrid: Relay1 OFF, Relay2 ON");
  digitalWrite(relay1, LOW);
  digitalWrite(relay2, LOW);  // ถ้าจัมป์ฝั่ง L ตั้งไว้ รีเลย์ฝั่งนั้นจะทำงานเมื่อได้รับ LOW
  delay(5000);

  // ===== โหมด Active LOW =====
  // หลอดไฟติด 2 วินาที แล้วดับ 10 วินาที (ลอจิกกลับกัน)
  Serial.println("Active LOW: Relay ON 2s");
  digitalWrite(relay1, LOW);  // LOW trigger ทำให้รีเลย์ทำงาน
  delay(2000);

  Serial.println("Active LOW: Relay OFF 10s");
  digitalWrite(relay1, HIGH); // HIGH trigger ทำให้รีเลย์หยุดทำงาน
  delay(10000);
}

จุดที่ต้องปรับตามโหมดจริง:

• ถ้าใช้แค่โหมด Active HIGH อย่างเดียว ให้ลบส่วน Hybrid และ Active LOW ออก แล้วเอาแต่ส่วนแรกไปใช้
• ถ้าใช้โหมด Active LOW ต้องสลับลอจิกกลับ เช่น digitalWrite(relay1, LOW) แทน HIGH
• ขา Arduino ที่ใช้ (2-5) สามารถเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม

วิธี Upload โค้ดลงบอร์ด

1. เปิดโปรแกรม Arduino IDE แล้ววางโค้ดด้านบนลงไป
2. ไปที่ Tools → Port เลือก Port ที่บอร์ดเชื่อมต่อ
3. ไปที่ Tools → Board เลือก Arduino UNO
4. กดปุ่ม Upload (ลูกศรขวา) รอจนขึ้น Done uploading

[image: ภาพหน้าจอ Arduino IDE แสดงการเลือก Port และ Board จากเมนู Tools พร้อมป้ายบอร์ด UNO และ COM3]

วิดีโออ้างอิง

• YouTube: สอนใช้งาน Arduino Relay Module 4 Channel

สรุป

Relay Module 5V 4 ช่องเป็นอุปกรณ์ที่ทำให้ Arduino ควบคุมไฟ AC 220V ได้อย่างปลอดภัย เพราะมีวงจรแยก (Optocoupler) ป้องกันไฟกระชากกลับมาเสียหายบอร์ด การเลือกโหมด High/Low Trigger ขึ้นอยู่กับลอจิกที่ Arduino ส่งออกไป และการตั้งจัมป์บนบอร์ดเป็นตัวกำหนดว่ารีเลย์จะตอบสนองกับสัญญาณไหน ถ้าเข้าใจหลักการนี้ก็นำไปประยุกต์ใช้กับงาน Home Automation ได้ไม่ยาก