รีเลย์ Arduino/ESP32 คือชิ้นส่วนที่ใช้ให้บอร์ดไมโครคอนโทรลเลอร์ควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าที่กินกระแสหรือแรงดันสูงกว่าได้ เช่น เปิดปิดหลอดไฟ 220V, ปั๊มน้ำ, พัดลม, solenoid หรือโหลด DC/AC อื่น ๆ

แต่รีเลย์ก็เป็นจุดที่พังและอันตรายที่สุดจุดหนึ่งของโปรเจค เพราะฝั่งบอร์ดเป็นไฟต่ำ แต่ฝั่งโหลดอาจเป็นไฟบ้าน 220V ถ้าต่อมั่วคือเสี่ยงทั้งบอร์ดพัง ไฟดูด และไฟไหม้

Relay Module ทำงานยังไง

Relay คือสวิตช์ไฟฟ้าที่ใช้สัญญาณควบคุมเล็ก ๆ ไปเปิด/ปิดวงจรอีกฝั่งหนึ่ง ตัว Relay Module ที่ใช้กับ Arduino มักมีวงจรขับมาให้แล้ว เช่น transistor, optocoupler, LED status และ terminal block สำหรับต่อโหลด

ภาพรวมการต่อคือ:

Arduino/ESP32 pin → IN ของ Relay Module
Relay COM/NO/NC → ต่อเข้าวงจรโหลด เช่น หลอดไฟ/ปั๊ม

COM / NO / NC คืออะไร

• COM: ขากลางของสวิตช์
• NO (Normally Open): ปกติไม่ต่อวงจร จะต่อกับ COM เมื่อ relay ทำงาน
• NC (Normally Closed): ปกติต่อกับ COM จะตัดออกเมื่อ relay ทำงาน

ถ้าต้องการให้อุปกรณ์ “ปกติดับ กดแล้วติด” ให้ใช้ COM + NO เป็นหลัก

High Trigger / Low Trigger / Active Low

Relay Module แต่ละรุ่นทำงานไม่เหมือนกัน:

• High Trigger: ส่ง HIGH แล้ว relay ทำงาน
• Low Trigger / Active Low: ส่ง LOW แล้ว relay ทำงาน
• เลือกได้ด้วย jumper: บางรุ่นมีจัมป์ H/L ให้เลือก

ก่อนต่อโหลดจริงให้ลองสั่ง pin แล้วดูไฟ status บนบอร์ด relay ก่อนเสมอ อย่าต่อไฟบ้านทันที

Arduino ใช้ Relay 5V

Arduino UNO ใช้ logic 5V จึงเข้ากับ relay 5V ง่ายกว่า โดยปกติต่อแบบนี้:

Relay 5V	Arduino UNO
VCC	5V
GND	GND
IN	D7

ตัวอย่างโค้ด active LOW:

const int RELAY_PIN = 7;

void setup() {
  pinMode(RELAY_PIN, OUTPUT);
  digitalWrite(RELAY_PIN, HIGH); // ปิด relay ตอนเริ่ม
}

void loop() {
  digitalWrite(RELAY_PIN, LOW);  // เปิด relay
  delay(3000);
  digitalWrite(RELAY_PIN, HIGH); // ปิด relay
  delay(3000);
}

อ่านตัวอย่างละเอียดที่ ต่อ Arduino กับ Relay Module 5V 4 ช่อง

ESP32 ใช้ Relay 3V / 5V

ESP32 ใช้ logic 3.3V จึงต้องระวัง relay 5V บางรุ่นที่ input ต้องการ 5V ถึงจะ trigger ชัด ถ้าใช้ relay 3V หรือ relay ที่รับ 3.3V ได้จะง่ายกว่า

ตัวอย่าง wiring:

Relay 3V/5V	ESP32
VCC	3V3 หรือ 5V ตาม spec
GND	GND
IN	GPIO 23

อ่านตัวอย่างละเอียดที่ ต่อ ESP32 ควบคุม Relay 4 ช่อง 3V

ข้อควรระวังไฟ 220V

• ถ้าไม่มีพื้นฐานไฟฟ้า อย่าจับสายไฟบ้านตอนเสียบปลั๊ก
• ใช้กล่องครอบ terminal block เสมอ
• อย่าให้สาย AC อยู่ใกล้สายสัญญาณ Arduino แบบหลวม ๆ
• เช็คพิกัด relay ว่ารับกระแสโหลดได้จริง
• ปั๊มน้ำ/มอเตอร์มีกระแสกระชากสูงกว่าค่าปกติ
• งานที่ใช้งานจริงควรให้ช่างไฟช่วยตรวจ

เลือก Relay แบบไหนดี

• งาน LED/โหลดเล็ก DC: ใช้ transistor/MOSFET อาจเหมาะกว่า relay
• งานหลอดไฟ/ปั๊มเล็ก: Relay Module 1 ช่องหรือ 2 ช่อง
• งานหลายโหลด: Relay 4 ช่องหรือ 8 ช่อง แต่ต้องดูไฟเลี้ยงรวม
• งาน AC เปิดปิดถี่: พิจารณา SSR แต่ต้องเลือกชนิดให้ตรงโหลด
• งานอุตสาหกรรม: ใช้ contactor / breaker / fuse ให้เหมาะ ไม่ใช้ module ถูก ๆ แบกโหลดหนัก

ลิงก์รีเลย์ที่เกี่ยวข้อง

• ต่อ Arduino กับ Relay Module 5V 4 ช่อง
• ต่อ ESP32 ควบคุม Relay 4 ช่อง 3V
• ต่อ Relay Module ควบคุมไฟบ้าน 220VAC ด้วย Arduino
• ESP32 ควบคุม Solid State Relay
• รับเขียนโปรแกรม Arduino / แก้โค้ด

สรุป

Relay เป็นอุปกรณ์พื้นฐานที่ใช้บ่อยมากใน Arduino/ESP32 แต่ต้องเข้าใจ COM/NO/NC, active high/low และไฟเลี้ยงให้ชัดก่อนต่อโหลดจริง ถ้าเป็นไฟบ้าน 220V อย่าเดา เพราะผิดครั้งเดียวอันตรายกว่างานไม่ติดเยอะ